ОСМС - Медцентр CARDIOS

Азаматтардың әлеуметтік саламаттылығының D (дағдарыс деңгейі) және E (мүшкіл деңгейі) санаттары

Қазақстан Республикасының «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» Заңына сәйкес 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап әлеуметтік әл-ауқаттың белгіленген «D» және «Е» санаттарына жатқызылған жұмыс істемейтін азаматтар үшін МӘМС жүйесіне аударымдарды жергілікті атқарушы органдар (әкімдіктер) бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырады.

Осыған байланысты аталған тұлғалар МӘМС жүйесінде сақтандырылған болып табылады және заңнамада белгіленген көлемде медициналық көмек алу құқығына ие.

Жеке кабинеттегі «Сақтандырылған («D» немесе «Е» санаты ретінде)» мәртебесі Цифрлық отбасы картасының деректері бойынша тұлғаның отбасының (тұлғаның) әлеуметтік әл-ауқат деңгейінің «D» немесе «Е» санатына жатқызылғанын білдіреді.

Цифрлық отбасы картасы – бұл мемлекеттік органдардың деректері негізінде әлеуметтік әл-ауқат деңгейін (A, B, C, D, E санаттары) айқындайтын және азаматтарға әлеуметтік қолдау шараларын ұсыну үшін пайдаланылатын мемлекеттік ақпараттық жүйе.

МӘМС жүйесінде медициналық көмектің түрлері мен оны алу тәртібі бойынша сұрақтар туындаған жағдайда, азаматтар «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ немесе тіркелген емханаңызға жүгіне алады.

Категория граждан социального благополучия D (кризисный уровень) и E (экстренный уровень)

Согласно Закону Республики Казахстан «Об обязательном социальном медицинском страховании» с 1 января 2026 года за неработающих граждан, относящихся к установленным категориям социального благополучия «D» и «Е», взносы в систему ОСМС уплачивают местные исполнительные органы (акиматы) за счет средств бюджета.

В связи с этим лица являются застрахованными в системе ОСМС и имеют право на получение медицинской помощи за счет средств ОСМС в объеме, установленном законодательством.

Статус «Застрахован (в качестве категории «D» или «Е»)» в личном кабинете означает, что по данным Цифровой карты семьи лицо отнесено к категории «D» или «Е» уровня социального благополучия семьи (лица).

Цифровая карта семьи – это государственная информационная система, которая на основе данных государственных органов определяет уровень социального благополучия (категории A, B, C, D, E) и используется, в том числе, для предоставления мер социальной поддержки для граждан.

При возникновении вопросов по видам и порядку получения медицинской помощи в системе ОСМС граждане могут обратиться в НАО «Фонд социального медицинского страхования» либо в поликлинику по месту прикрепления.

Жұмыс берушілер мен салық агенттері қалай төлейді

Жұмыс берушілер МӘМС төлемдерінің екі түрін жасайды:

1) олар ай сайын қызметкер жалақысының 3% мөлшерінде өз қаражатынан төлейтін аударымдар. Ай сайынғы аударымдардың ең жоғары сомасы айына 10 еселенген ЕТЖ-дан 3%-дан немесе 2025 жылы 25 500 теңгеден аспауы тиіс. Аударымдар үшін төлем тағайындау коды (КНП) – 121;

2) жарналар. Оларды жұмыс беруші қызметкердің жалақысынан ай сайын 2% ұстайды. Мұнда да жоғарғы шек бар: айына 10 еселенген ЕТЖ-дан 2%-ы, немесе 2025 жылы 17 000 теңге. Егер қызметкер бірнеше жерде еңбек етсе, барлық жұмыс орындарынан МӘМС жарналарының сомасы ай сайын 17 000 теңгеден аспауы тиіс. Жарналар үшін төлем тағайындау коды (КНП) – 122.

Ақылы жұмыстарды немесе қызметтерді көрсету үшін қабылданған тұлғалардың МӘМС аударымдарын салық агенті (жұмыс беруші) қызметкерлерге төлеген сияқты аударады. Жарналар үшін төлем мақсатының коды (PNC) – 122.

Салық агенті – Салық кодексіне сәйкес төлем көзінен ұсталатын салықтарды есептеу, ұстап қалу және аудару міндеті жүктелген тұлға.

ЕТЖ – ең төменгі жалақы. 2025 жылы оның мөлшері 85 000 теңгені құрайды.

Работодатели и налоговые агенты

Работодатели делают два вида платежей на ОСМС – отчисления (за счет работодателя) и взносы (за счет работника).

Ставка по отчислениям составляет 3% от зарплаты работника, но оплачиваются они из собственных средств работодателя, из зарплаты их не удерживают. Максимально возможный размер отчислений в 2026 году – 3% от 40 МЗП, то есть не более 102 000 тенге.

Код назначения платежа (КНП) – 121.

Ставка по взносам составляет 2% и удерживается из заработной платы работника. Максимально возможный размер взноса в 2026 году – 2% от 20 МЗП, то есть не более 34 000 тенге. Код назначения платежа (КНП) – 122.

Если работник относится к категории: дети, пенсионеры, лица с инвалидностью, студенты, награжденные подвесками «Алтын алқа» или «Күмісалқа», взносы на ОСМС с места работы не уплачиваются.

Налоговые агенты перечисляют взносы на ОСМС за лиц, нанятых для возмездного оказания работ или услуг, в том же порядке, что и за работников.

МЗП – минимальная заработная плата. В 2026 году ее размер составляет 85 000 тенге.

Жеке көмекші

Қызметкерлер ай сайын өз жалақысынан 2% мөлшерінде жарна төлейді. Бұл қаражат олардың табысынан ұсталады, бірақ төлемді тікелей жұмыс беруші аударады (яғни қызметкерге өздігінен төлем жасау қажет емес). 2026 жылы ең жоғарғы жарна – 34 000 теңге (10 ЕТЖ бойынша 2% – шекті табыс).

Индивидуальные помощники

Работники оплачивают ежемесячно взносы в размере 2% от заработной платы. Эти средства удерживаются из их дохода, но непосредственное перечисление производит работодатель (то есть самостоятельно производить операции по оплате работнику не нужно). Максимально возможный размер взноса в 2026 году – 2% от 10 МЗП, то есть не более 34 000 тенге.

МӘМС жарналарын мемлекет төлейтін халықтың жеңілдетілген санаттары

Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік осал топтарға кіретін 14 жеңілдік санатындағы азаматтардың МӘМС бойынша жарналарын мемлекет төлейді. Олар:

18 жасқа дейінгі балалар;
Жұмыс істемейтін жүкті әйелдер (соңғы 2 айдан аса зейнетақы жарналары мен әлеуметтік аударымдар төленбеген кезде);
3 жасқа дейінгі бала тәрбиелеп отырған жұмыс істемейтін ата-ана немесе заңды өкілдердің бірі;
Жүктілік және босану, жаңа туған баланы асырап алу, 3 жасқа дейінгі балаларға күтім жасау үшін демалыстағы тұлғалар;
Мүмкіндігі шектеулі балаға күтім жасайтын жұмыс істемейтін тұлғалар;
Бірінші топтағы мүмкіндігі шектеулі жанға күтім жасайтын жұмыс істемейтін тұлғалар;
Зейнеткерлер, соның ішінде Ұлы Отан соғысының ардагерлері;
Қылмыстық-атқару жүйесі мекемелерінде сот шешімі бойынша жазасын өтеп жатқан тұлғалар (минималды қауіпсіздік мекемелерінен басқа);
Тергеу изоляторларында отырған тұлғалар, сондай-ақ үйқамаққа алынған және жұмыс істемейтін тұлғалар;
Жұмыс істемейтін қандастар;
«Алтын алқа», «Күміс алқа» иегерлері, бұрын «Батыр ана» атағын алған көпбалалы аналар, сондай-ақ I және II дәрежелі «Ана даңқы» ордендерімен марапатталғандар;
Мүмкіндігі шектеулі жандар;
Орта, техникалық және кәсіптік, жоғары, қосымша жоғары білім беру ұйымдарында күндізгі оқу бөлімінде оқитын студенттер;
Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алатын жұмыс істемейтін тұлғалар.

Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік осал топтарға жататын 2 санат бойынша МӘМС жарналарын мемлекет жергілікті бюджет есебінен төлейді. Олар:

ресми түрде тіркелген жұмыссыздар;
әлеуметтік әл-ауқатының дағдарыстық немесе шұғыл деңгейіне жататын жұмыс істемейтін тұлғалар.

Жұмыссыз адамдар туралы деректер, сондай-ақ әлеуметтік әл-ауқатының дағдарыстық немесе шұғыл деңгейіне жататын жұмыс істемейтін тұлғалар туралы мәліметтерді Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі қалыптастырып, Қорға жолдайды. Яғни Қор жеңілдікті санаттарды өз бетінше қалыптастырмайды, тек Еңбек министрлігі ұсынған тізім негізінде азаматтарға тиісті мәртебе береді.

«Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» Заңның 26, 26-1-бабының 1-тармағы

Льготные категории населения, взносы на ОСМС за которых платит государство

За 14 категорий граждан из социально уязвимых слоев населения РК взносы на ОСМС платит государство из республиканского бюджета. К ним относятся:

дети до 18 лет;
неработающие беременные женщины;
неработающий родитель ребенка до трех лет;
лица в отпуске по беременности и родам, усыновлению и уходу за ребенком;
неработающие лица, осуществляющие уход за ребенком с инвалидностью;
неработающие лица, осуществляющие уход за лицом с инвалидностью первой группы;
пенсионеры, в том числе ветераны Великой Отечественной войны;
лица, отбывающие наказание в учреждениях УИС (кроме минимальной безопасности);
лица в следственных изоляторах и под домашним арестом;
неработающие кандасы;
многодетные матери, награжденные государственными наградами;
лица с инвалидностью;
студенты очного отделения;
неработающие получатели адресной социальной помощи.

За 2 категории из социально уязвимых слоев населения РК взносы на ОСМС платит государство из местного бюджета:

официально зарегистрированные безработные;
неработающие лица кризисного или экстренного уровня социального благополучия.

Пункт 1 статьи 26 и 26-1 Закона «Об обязательном социальном медицинском страховании»

Бірыңғай төлем төлеушілер

Бірыңғай төлемді жеке кәсіпкерлер немесе заңды тұлғалар өз қызметкерлері үшін төлейді. 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап бірыңғай төлем мөлшері есептелген табыстың 24,8%-ын құрайды және оны жеке кәсіпкер немесе заңды тұлға өздігінен төлейді.

Бірыңғай төлем бірнеше төлем түрін қамтиды: жеке табыс салығын, міндетті зейнетақы жарналарын, әлеуметтік аударымдарды, МӘМС жарналары мен аударымдарын.

Егер жұмыскер қандай да бір төлемнен босатылса, оның мөлшері бірыңғай төлемнің жалпы сомасынан шегеріледі.

Дереккөз: «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» ҚР Салық кодексінің 776-1-бабы

Плательщики единого платежа

Единый платеж (ЕП) уплачивается индивидуальными предпринимателями или юридическими лицами за своих работников.

Размер единого платежа с 1 января 2026 года составляет 24,8% от начисленных доходов и оплачивается самостоятельно.

ЕП включает индивидуальный подоходный налог, пенсионные взносы, социальные отчисления, взносы и отчисления на ОСМС.

Статья 776-1 Налогового кодекса Республики Казахстан

Дербес төлеушілер

Дербес төлеушілер санатына тұрақты жұмысы жоқ және жеңілдік санатына кірмейтін азаматтар жатады. Бұл санат үшін МӘМС жарнасы 1 ЕТЖ-ның 5%-ын құрайды. 2026 жылы ай сайын 4 250 теңге.

Төлем тағайындау коды – 122. Төлемді банктерде, мобильді қосымшаларда, «Қазпошта» бөлімшелерінде және терминалдар арқылы төлеуге болады.

Сақтандырылған мәртебе соңғы немесе алдағы 12 айға жарналар төленген кезде беріледі.

Маңызды: жарналарды әр ай үшін бөлек төлеу қажет, бір реттік төлем мәртебе бермейді.

Дереккөз: «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» Заңның 28-бабы

Самостоятельные плательщики

Самостоятельные плательщики – лица без постоянной работы и без льготного статуса. Размер взноса составляет 5% от 1 МЗП – 4 250 тенге в 2026 году.

Код назначения платежа – 122. Оплата возможна в банках, мобильных приложениях и через терминалы.

Статус присваивается при наличии взносов за 12 последовательных месяцев.

Статья 28 Закона «Об обязательном социальном медицинском страховании»

Жеке кәсіпкерлер (ЖК), жекепрактикамен айналысатын тұлғалар және шаруақожалықтарының (ШҚ) иелері

Жеке кәсіпкерлер, жекепрактикамен айналысатын тұлғалар* және шаруақожалықтарының (ШҚ) иелері МӘМС жарналарын 1,4 ЕТЖ-нің 5%-ы мөлшерінде төлейді, бұл 2026 жылы 5 950 теңгені құрайды.

Жарна мөлшері тұрақты болып табылады және ағымдағы айдағы табыс деңгейіне қарамайды. МӘМС жарналарын сақтандырылған мәртебесін жоғалтпау үшін ай сайын төлеу қажет.

Төлем тағайындау коды (ТТК) – 122.

* Жеке практикамен айналысатын тұлғалар – жеке нотариус, жеке сот орындаушысы, адвокат, кәсіби медиатор.

Маңызды: егер ЖК басқа ұйымның жалдамалы қызметкері болып жұмыс істесе және ол жерде оның орнына МӘМС төлемдері аударылса да, ЖК ретінде жарна төлеуден босатылмайды. Тек ресми түрде қызметін тоқтатқан немесе әрекетсіз деп танылған ЖК ғана жарна төлеуден босатылады.

Дереккөздер: «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» Заңның 28-бабы

Индивидуальные предприниматели (ИП), лица, занимающиеся частной практикой и владельцы крестьянских хозяйств (КХ)

Индивидуальные предприниматели, лица, занимающиеся частной практикой* и владельцы крестьянских хозяйств (КХ), уплачивают взносы на ОСМС в размере 5% от 1,4 МЗП, это 5 950 тенге в 2026 году.

Размер взноса является фиксированным и не зависит от уровня дохода в текущем месяце. Оплачивать взносы на ОСМС нужно ежемесячно, чтобы не потерять статус застрахованного.

Код назначения платежа (КНП) – 122.

* Лицо, занимающееся частной практикой, – частный нотариус, частный судебный исполнитель, адвокат, профессиональный медиатор.

Важно: если ИП параллельно является наемным работником в другой организации, где за него перечисляют необходимые платежи на ОСМС, это не освобождает его от оплаты взносов за себя в качестве ИП. Перестают платить взносы только те ИП, которые официально приостановили деятельность или признаны бездействующими.